Środowiskowy Program Profilaktyki

BIULETYN INFORMACYJNY
z Konferencji pn. „Środowiskowy program profilaktyki zachowań problemowych dzieci i młodzieży z miasta Wałbrzycha”
Logo Środowiskowy Program Profilaktyki1 kwietnia 2005 r. w ramach II Lokalnego Forum Profilaktyki, odbyła się konferencja pn. „Środowiskowy program profilaktyki zachowań problemowych dzieci i młodzieży z miasta Wałbrzycha”.

W spotkaniu, którego celem było zapoznanie uczestników z założeniami środowiskowego programu profilaktyki zachowań problemowych dzieci i młodzieży opracowanego przez prof. Zbigniewa B. Gasia udział wzięli przedstawiciele lokalnych władz, organizacji pozarządowych oraz nauczyciele wałbrzyskich szkół podstawowych i gimnazjalnych. Spotkanie miało charakter informacyjny i stanowiło wprowadzenie do cyklu konferencji w ramach wdrażania ŚPP przewidzianych na rok 2005 i adresowanych do wałbrzyskich środowisk w różny sposób zaangażowanych w działania wychowawcze i profilaktyczne.

Omówiono istotę profilaktyki środowiskowej, środowiska, które zostaną objęte działaniami profilaktycznymi oraz podstawowe strategie działań. Ukazano korzyści wynikające z realizacji programu oraz zachęcono do aktywnego włączania się w proces jego wdrażania.

Uczestnicy konferencji, w części warsztatowej, pracowali w grupach nad konkretnymi propozycjami do konstrukcji programów profilaktycznych. Podziału na grupy dokonano w oparciu o przedstawioną w programie matrycę działań profilaktycznych na środowisko dzieci i młodzieży, rodziców oraz nauczycieli i wychowawców

Konferencję zakończyła prezentacja wyników pracy w grupach. Na ich podstawie wysunięto wniosek, że istnieje potrzeba wprowadzenia ŚPP dla miasta Wałbrzycha.

W miesiącu czerwcu zostanie wydany numer pierwszy kwartalnika – Wałbrzyski Biuletyn Wychowawczo-Profilaktyczny, w którym będzie publikowany materiał z poszczególnych konferencji, numer drugi ukaże się w grudniu br.

Bezpośrednio po zakończeniu II Lokalnego Forum Profilaktyki odbyła się pierwsza z cyklu konferencji w ramach wdrażania ŚPP adresowana do środowiska nauczycieli klas I-III i IV-VI szkół podstawowych.


Środowiskowy program profilaktyki to projekt systemowych rozwiązań w środowisku lokalnym, obejmujący szereg programów profilaktycznych, ukierunkowany na wspomaganie dziecka w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu życiu, ograniczanie i likwidowanie czynników ryzyka oraz inicjowanie i wzmacnianie czynników chroniących.

Profilaktyka środowiskowa opiera się na założeniu, że zachowania problemowe dzieci i młodzieży są własnością całego systemu, w którym one żyją, w związku z tym, aby zmniejszyć stopień zagrożenia zachowaniami dysfunkcjonalnymi oraz ograniczyć rozmiary niepokojących zjawisk społecznych na terenie Wałbrzycha należy oddziaływać na całą lokalną społeczność, którą prof. Z. Gaś dzieli na sześć środowisk:

  • Dzieci i młodzieży,
  • Rodziców,
  • Nauczycieli i wychowawców,
  • Szkolnych specjalistów – psychologów i pedagogów,
  • Lokalnych specjalistów,
  • Lokalnych władz.

Środowiskowy program profilaktyki obejmuje szereg programów profilaktycznych oraz strategii działań:

  • Działania informacyjne – ukierunkowane na dostarczenie wiedzy,
  • Działania edukacyjne – ukierunkowane na uczenie i doskonalenie umiejętności,
  • Działania alternatywne – ukierunkowane na tworzenie warunków do konstruktywnego zaspokajania potrzeb rozwojowych i twórczego spędzania czasu wolnego oraz na odreagowanie stresów,
  • Wczesna interwencja – ukierunkowane na umożliwienie otrzymywania pomocy profesjonalnej i paraprofesjonalnej, aby pokonać doświadczane trudności,
  • Zmiany środowiskowe – ukierunkowane na eliminowanie ze środowiska czynników ryzyka i wprowadzanie czynników chroniących,
  • Zmiany przepisów społecznych – ukierunkowane na tworzenie, korektę i wdrażanie przepisów.

Grupa warsztatowa skoncentrowana na środowisku dzieci i młodzieży zajmowała się poszukiwaniem i tworzeniem własnych pomysłów. Efektem pracy warsztatowej było dzielenie się własnymi pomysłami dotyczącymi opracowywania strategii w obszarze:

  1. Informacji:
    • ulotki,
    • rzetelne informacje dotyczące środków psychoaktywnych ( nie straszyć),
    • spotkania z profesjonalistami,
  2. Edukacji:
    • grupy wsparcia,
    • ćwiczenia warsztatowe skoncentrowane na „sztuce odmawiania”,
    • trening asertywności,
  3. Alternatyw:
    • teatr,
    • kino,
    • wycieczki,
    • festyny,
    • kółka zainteresowania – plastyka, muzyka, fotografika, sport,
  4. Wczesna interwencja:
    • profesjonalny doradca,
    • rówieśniczy doradca,
    • grupa wsparcia,
    • grupa dla młodzieży eksperymentującej ze środkami psychoaktywnymi.

Grupa warsztatowa skoncentrowana na środowisku rodziców wysunęła następujące propozycje inicjatyw:

  1. Akademia dla Rodziców:
    • treningi komunikacji konstruktywnej
    • grupa wsparcia dla rodziców
    • grupa wsparcia dla rodziców, których dziecko przejawia zachowanie problemowe (pierwsze doświadczenia z piciem alkoholu bądź korzystanie ze środków psychoaktywnych)
    • grupa edukacyjna dla rodziców
  2. Poradnia Rodzinna
    • specjalistyczna pomoc psychologiczna, pedagogiczna, terapeutyczna
    • poradnictwo
    • konsultacje dla rodziców
  3. współpraca rodziców ze szkołą – warsztaty dla rodziców, które przygotowują do budowania relacji współpracy ze szkołą

Grupa warsztatowa skoncentrowana na środowisku nauczycieli i wychowawców została podzielona na 6 podgrup, które w oparciu o środowiskowy program profilaktyki konstruowały propozycje działań w ramach poszczególnych strategii: informacyjnej, edukacyjnej, alternatyw, wczesnej interwencji, zmian środowiska, zmian przepisów.

Na wstępie określono role, jakie podejmuje nauczyciel w kontakcie ze swoimi uczniami. Wymieniono tu role:

  • dydaktyczną – przekazuje wiedzę o świecie, pomaga zrozumieć świat,
  • wychowawczą – wspomaga rozwój i wychowanie ucznia i rodziny, pomaga budować stabilny i zdrowy system wartości,
  • modelową – jest wzorcem zdrowych zachowań, postaw, stylu życia,
  • instruktażową – jest trenerem umiejętności życiowych potrzebnych do zaspokojenia potrzeb życiowych.

Ważne jest by nauczyciele dobrze spełniali swoje role zawodowe w oparciu o następujące zasoby:

  • wiedzę na temat profilaktyki zachowań problemowych,
  • umiejętności identyfikacji koncepcji >wychowania i profilaktyki funkcjonującej w środowisku szkolnym,
  • osobiste i profesjonalne atuty i ograniczenia
  • w swoich działaniach wychowawczych,
  • doskonalenie umiejętności działania wychowawczego i profilaktycznego,
  • doskonalenie umiejętności oceny stopnia funkcjonalności i dysfunkcjonalności uczniów,
  • pomoc w wypracowaniu jednoznacznych procedur interwencji profilaktycznej,
  • umiejętności zbudowania wewnątrzszkolnej sieci wsparcia w pokonaniu trudności wychowawczych i profilaktycznych,
  • rozwijanie umiejętności międzyszkolnej integracji działań wychowawczych i profilaktycznych,
  • poznali możliwość i ograniczenia lokalnej infrastruktury profilaktycznej.

Uczestnicy skonstruowali następujące zadania:

  1. W obszarze informacji:
    • nabywanie wiedzy o uzależnieniach i dzielenie się nią,
    • wymiana informacji na temat zachowań dysfunkcyjnych,
    • szkolenia i rady pedagogiczne poświęcone uzależnieniom,
    • własna praca z mediami w celu pozyskiwania wiedzy- Internet, filmy edukacyjne, czasopisma, książki,
    • spotkania ze specjalistami z zakresu uzależnienia,
    • stworzenie banku informacji o uzależnieniach.
  2. W obszarze edukacji:
    • ćwiczenie umiejętności interpersonalnych, komunikowania się
    • wymiana doświadczeń z innymi szkołami
    • współpraca z lokalnymi specjalistami w sprawie warsztatów i szkoleń
  3. W obszarze alternatyw:
    • kino, książka,
    • zakupy,
    • spacer,
    • basen,
    • słuchanie muzyki,
    • rozmowa,
  4. W obszarze wczesnej interwencji:
    • rozpoznanie problemu,
    • nauczycielska grupa wsparcia,
    • kontakt ze specjalistą,
    • przedstawienie problemu na radzie pedagogicznej i efekcie podjętych działań.
  5. W obszarze zmian środowiska:
    • zdobycie informacji o miejscach w których uczeń może spędzać wolny czas,
    • współpraca z instytucjami- Policja, Straż Miejska, Przychodnia Zdrowia Psychicznego, Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej
  6. W obszarze zmiany przepisów:
    • zmiany w statucie szkoły,
    • petycje, prośby, spostrzeżenia kierowane do lokalnych władz.

Harmonogram Konferencji:

Lp.
Konferencja
Temat
Czas realizacji
Realizatorzy
1
II Lokalne Forum Profilaktyki Prezentacja Środowiskowego Programu Profilaktyki, przedstawienie harmonogramu wdrażania ŚPP 1 kwietnia 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
2
Międzyszkolne Forum Profilaktyki dla dyrektorów i nauczycieli Szkół Podstawowych, Gimnazjów i Szkół Ponadgimnazjalnych Rola nauczycieli i wychowawców we wdrażaniu ŚPP kwiecień – maj 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
3
Konferencja dla pedagogów, i psychologów placówek oświatowych Rola pedagogów i psychologów szkolnych we wdrażaniu ŚPP maj – czerwiec 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
4
Konferencja dla lokalnych specjalistów z zakresu profilaktyki (organizacje pozarządowe, instytucje) Zadania lokalnych specjalistów z zakresu profilaktyki w realizacji ŚPP maj – czerwiec 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
5
Międzyszkolne konferencje Rodziców Zapotrzebowanie na profilaktykę w środowisku rodziców wrzesień 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
6
Konferencja dla pracowników Służby Zdrowia Współdziałanie pracowników Służby Zdrowia z realizatorami ŚPP wrzesień 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
7
Konferencja dla pracowników Policji i Straży Miejskiej Zadania Policji i Straży Miejskiej w realizacji ŚPP wrzesień 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
8
Konferencja dla pracowników socjalnych i kuratorów sądowych Miejsce pracowników socjalnych i kuratorów sadowych w systemie profilaktyki środowiskowej październik 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
9
Konferencja dla pracowników miejskich instytucji kulturalno – oświatowych Znaczenie placówek kulturalno – oświatowych w systemie profilaktyki środowiskowej październik 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
10
Konferencja dla organizacji, i stowarzyszeń pozarządowych działających na rzecz dzieci i młodzieży Zadania organizacji pozarządowych, w systemie profilaktyki środowiskowej listopad 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm
11
Konferencja podsumowująca Rola lokalnych władz w tworzeniu warunków skutecznej profilaktyki środowiskowej, przedstawienie projektu programu profilaktyki środowiskowej listopad 2005 MOPS,
E. Jonek,
M. Simm

Wielkość czcionki
Kontrast